نفیس ترین اجازۀ آیت الله مرعشی از یک عالم مبارز یمنی است

18:55 - 1394/03/08

چکیده: آیت الله مرعشی نجفی صدها اجازه نقل روایت داشته است، ولی برترین و نفیس ترین اجازه روایی وی از یحیی حمیدالدین، عالم مبارز یمنی است.

مرعشی نجفی

حدیث و محدث در فرهنگ شیعی اسلامی دارای اهمیت فراوانی است. در قرن چهاردهم هجری، بزرگان عرصۀ نقل روایت کسانی چون محدث نوری، علامه سید حسن صدر، شیخ آقابزرگ تهرانی و آیت الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی بوده اند. مرحوم مرعشی که به تعبیر مقام معظم رهبری از اساطین حوزه علمیه و از ارکان علمی و عملی آن بود،[1]در شمار علمای ابرار شیعه است[2] و کتابخانۀ بزرگ ایشان شهرتی جهانی دارد، از صدها نفر از بزرگان اجازۀ نقل حدیث داشته و به افراد بسیاری هم اجازۀ نقل روایت داده است که گل سرسبدشان رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای است.(مقدمۀ المسلسلات، جلد اول، ص23)
البته مجیزان آن مرجع فقید و مجازان از او فقط از شیعیان نبوده اند، بلکه شخصیت­های مذاهب دیگر چون اهل سنت و شیخیه و اسماعیلیه و زیدیه نیز در آن دو محدوده قرار داشته اند.(اجازه دهنده را مُجیز و اجازه گیرنده را مُجاز می گویند. اگر هم اجازه دو سویه باشد، بدان مُدبّجه گفته می شود.) اجازات در ارزش، یکسان نیستند، برخی معیارها چون عظمت شیخ اجازه و یا اتصال سریعتر توسط شیوخ اجازه به معصوم(علیه السلام)، از نشانه های نفاست اجازه است. حال این پرسش را مطرح می کنیم که نفیس ترین اجازۀ آیت الله مرعشی در میان انبوه اجازات ایشان کدام است؟
قبل از هر چیز این را بگوییم که ظاهرا در میان عالمان مسلمان دوران معاصر، کسی به مانند مرحوم مرعشی موفق به تکثیر شیوخ اجازتی و تنوع آنها نگردیده است و خود نیز اشاره ای به این مطلب دارد.[3]
یکی از نفیس ترین طرق روایی مرحوم مرعشی اجازۀ ایشان از شیخ محمدرضا طبسی از ملاعبدالجواد مازندرانی از شیخ انصاری(و به طریق دیگر از شاگردان محدث نوری از خود محدث از شیخ انصاری) از شیخ محمدسعید دینوری[4] از وحید بهبهانی از پدرش محمد اکمل اصفهانی از میرزای شیروانی از مجلسی دوم از مجلسی اول است، تا به معصوم علیه الصلوة و السلام می رسد.
اما آیت الله مرعشی در جایی اشاره دارد که برترین طریق روایی او که به معصوم می رسد از طریقی دیگر است. وی در اجازه به شیخ عبدالواسع یمانی که برخی طرق روایی خود را بازگو می نماید، می فرماید که برترین طریق روایی من به ائمه اطهار(علیهم السلام) از جانب شخصیتی استعمارستیز و اهل یمن است و او کسی نیست جز علامه سید یحیی حمیدالدین.(اعلا طرقی الی ائمه اهل البیت، الامام الهمام... سیف آل الرسول و شرف بنی الزهراء البتول... الامام یحیی...نصره الله...: برترین طریق روایی من به ائمه اطهار، طریق امام همام شمشیر خاندان رسول و شرف فرزندان زهرای بتول، امام یحیی که خداوندش یاری کند، است.)[5]
یحیی حمیدالدین معروف به امام یحیی، اجازه ای با خط خویش در زمانی که حاکم یمن بود، برای مرحوم مرعشی فرستاده و او را به «السید الکامل الفاضل العلامه شهاب الدین النجفی الحسینی النسابه المرعشی الإیرانی» وصف می کند.[6] وی با اینکه سیاستمدار و پادشاه یمن بوده، ولی عالمی ذوالفنون و جامع معقول و منقول بوده است و اصولا یمنی ها به سبب ارتباط دادن سیاست با دیانت بیش از سایر فرقه های اسلامی دین و سیاست را ممزوج می کنند و دیانت را عین سیاست و سیاست را عین دیانت می دانند. امام یحیی سال ها پس از کسب استقلال یمن از عثمانی ها[7] در صلحنامه دعان حکومت کرد تا اینکه در زمان مشروطه شدن یمن وی به قتل رسید و مرحوم مرعشی قتل وی را مظلومانه و توسط ایادی استعمار می داند.[8]
خلاصه اینکه از افتخارات یمنی ها داشتن علمای مجاهد و مبارزی است که روی دیدن استعمار و استکبار را نداشته و به ویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی و ارائه عملی نظریه ولایت فقیه، جوشش احساسات مبارزاتی و انقلابی در میان یمنی ها افزایش یافته و همگرایی بین ایران و یمن بیشتر شده و اگر چه در کوتاه مدت استکبار آمریکا و استعمار انگلیس و ایادی آنان چون صهیونیسم و عربستان بتوانند خشم فروخفتۀ مبارزان مسلمان را منکوب کنند، ولی خورشید همواره پشت ابر نمی ماند و خار و خاشاک شیطان توان خاموش کردن شعله های خروشان غیرت و جهاد اسلامیان را نخواهد داشت.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

[1] . پیام تسلیت مقام معظم رهبری در پی ارتحال آیت‌اللَّه‌العظمی سیّد شهاب‌الدّین مرعشی نجفی؛ 8 شهریور 1369.
[2] . گلشن ابرار، ج2، ص949 تا 955.
[3] . شهاب شریعت، علی رفیعی علا مرودشتی، ص 552: «لا اعلم فی هذه الاعصار انه اتفق لاحد مثل ما اتفق لی من جمع الطرق بهذا المقدار و ذلک من فضل ربی.»
[4] . کرام البرره، آقابزرگ تهرانی، ج2، ص602.
[5] . شهاب شریعت، ص554.
[6] . المسلسلات فی الاجازات، سید محمود مرعشی، ج1، ص430.
[7] . در این باره بنگرید به: علاقة العثمانیین بالامام یحیی فی ولایة الیمن از عبدالوهاب علی الشامی.
[8] . الاجازه الکبیره، سید شهاب الدین مرعشی، ص301: «سید ملوک الاسلام... العلامه فی الفنون و العلوم العقلیه و النقلیه علی اختلاف ضروبها... یحیی حمیدالدین امام الشیعه الزیدیه و ملک البلاد الیمانیه... المقتول ظلما باشاره الایادی المستعمِره... من علماء عصره فقها و حدیثا و تفسیرا و ادبا و غیرها و له اسانید کثیره عالیه.»

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.