اکرام سالمند

07:57 - 1393/04/29
چکیده: گذر عمر مویش راسپید کرد ولی فکرش رانه؛ چین و چروک پیشانیش او را پیر نشان میدهد اما دلش رانه؛ سختی روزگار کمرش را خم کرد اما غرور و غیرتش رانه؛ حال یک عصای چوبی شده همدم روزهای سخت و بی روحش... چرا!؟
سالمند

رهروان ولایت ـ براستی سالمند کیست؟

سالمندی که از آن با واژه هایی نظیر پیری،سالخوردگی،کهنسالی، فرتوتی و... یاد میشود مرحله ای جدید از زندگی است که پس ازتولد، طفولیت، نوجوانی، جوانی و میانسالی فرا میرسد که به عقیده ی روانشناسان بالای 60 سال را سالمند گویند.

سالمند را اکرام کنیم

در این سن گرچه قوای بدن تحلیل رفته ولی خرد و تجربه به حد اعلای خویش رسیده و کوله باری از سخنان حکیمانه و انبوهی از تجربیات در او نهفته است.

در دین مبین اسلام بسیار به اکرام پدر و مادر و حقوق و احترام سالمندان اکید شده است درسوره اسرا به فرزندان سفارش شده است که مبادا در دوران پیری و سالمندی کمترین اهانتی به والدین روا نمایند و با لحنی زننده و نا مناسب که رنجش آنها را بر می انگیزدسخن گویند و احترام آنان را به جا نیاورند.

وَ قَضى‏ رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ كِلاهُما فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَ لا تَنْهَرْهُما وَ قُلْ لَهُما قَوْلاً كَرِيماً * وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَ قُلْ رَبِّ ارْحَمْهُما كَما رَبَّيانِي صَغِيراً؛[1]

پروردگارت فرمان داده جز او را نپرستيد و به پدر و مادر نيكى كنيد، هر گاه يكى از آنهاـ يا هر دو آنهاـ نزد تو ، به سن پيرى برسند كمترين اهانتى به آنها روا مدار، و بر آنها فرياد مزن، و گفتار لطيف و سنجيده بزرگوارانه به آنها بگو.* بالهاى تواضع خويش را در برابرشان از محبت و لطف فرود آر و بگو پروردگارا همان­گونه كه آنها مرا در كوچكى تربيت كردند مشمول رحمتشان قرار ده.

فردی درمورد سوره اسرا از امام جعفر صادق(علیه السلام) پرسید: و آنحضرت فرمودند: «که مراد ازآن آیات اینست که نگذاری مجبور شوند نیازهای خود را طلب کنند بلکه خود در تامین نیازهای آنان پیش قدم باشی و در مصاحبت و معاشرت آنان روشی پسندیده داشته باشی و جز به محبت به آنان ننگری و آنان را حتی به صدای بلند نیازاری.»[2]

توصیه های پیشوایان دینی پیرامون حفظ حریم و رعایت شان والدین چنان است که این حق حتی پس ازمرگ والدین نیز برگردن فرزنداست که از جانب پدر و مادر صدقه و نماز بخوانند و یا حج بگذارند و روزه بگیرند و...

در روایتی رسول اكرم (صلی الله علیه و اله و سلم) درباره احترام به شخصيت كهنسالان فرموده است: «مِنْ إِجْلَالِ اللَّهِ إِجْلَالُ ذِي الشَّيْبَةِ الْمُسْلِم؛[2] يكى از صور تكريم و تعظيم ذات اقدس الهى احترام و تجليل سالخوردگان مسلمان است».

و همچنین امام صادق (علیه السلام )می­فرمایند: «لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يُوَقِّرْ كَبِيرَنَا وَ لَمْ يَرْحَمْ صَغِيرَنَا؛[3] كسى كه به بزرگسالان ما احترام نگذارد و به كودكان ما ترحّم نكند از ما نيست».

و نیز در جای دیگر می فرمایند: «ثَلَاثَةٌ لَا يَجْهَلُ حَقَّهُمْ إِلَّا مُنَافِقٌ مَعْرُوفٌ بِالنِّفَاقِ ذُو الشَّيْبَةِ فِي الْإِسْلَامِ وَ حَامِلُ الْقُرْآنِ وَ الْإِمَامُ الْعَادِلِ؛[4]

سه كس هستند كه حق آنها را ناديده نگيرد كسى جز منافقى كه به نفاق معروف است، كسى كه مويش را در اسلام سپيد كرده و آنكه قرآن را در بردارد، و پيشواى عادل».

سالمند از نگاه روانشناس:

بعددیگر بررسی سالمند از حیث روانشناسی است: آنچه امروز جامعه ما با آن گرفتار است ناشی از بحران فرهنگی و بی هویتی و انقطاعی است که با پیشینه خود پیداکرده است،خانه سالمندان شکل وارداتی و سرد و بی روح به خود گرفته که بسیار نگران کننده است و نگرشی مخرب بنیان خانواده و اجتماع را به طور جدی مورد تهدید قرار داده است.

یادمه سرکلاس از دانش آموزان دبستانی پرسیدم که اگه پدر بزرگ پیرتون مریض شد چکار میکنید؟ تو اون کلاس سی نفره فقط یک نفر گفت که او را دکتر و بیمارستان میبریم و از او مراقبت میکنیم تا خوب شود. بقیه دانش آموزان یک صدا گفتند که او را به خانه سالمندان میبریم...

دنیایی از غم و افسوس و حسرت بر سرم ریخت... که کجاییم  وفرزندان ما چه از ما آموخته اند؟!

چنین نگرشی تعادل و توازن جامعه را  برهم میریزد و سایه اخلاق و پایبندی به ارزشها و سلامت روحی و روانی اجتماع را به خطر می اندازد.

نقش سالمند از نظر روانشناسی بسیار مهم و حساس است و حتی از نظر علمی هم ثابت شده است که میزان علاقه مندی نوه‌ها به پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها امری کاملا غریزی و برخاسته از طبیعت انسان است که نباید سرکوب شود.

در جهان امروز گر چه دسترسی افراد به اطلاعات و پیشرفت های شگفت انگیز تکنولوژی و گسترش رسانه و ارتباط بسیار زیاد شده است اما خلا تجربه، پختگی یک فکر و ایده پدر و مادر و یا یک سالمند در زندگی امروز کم رنگ دیده میشود و نیاز به خرد و تجربه این افراد بزرگترین کمبود زندگی جوانان امروز به شمار می‌آید.

حال مگر یک سالمند به جز احترام و همدردی و توجه چه میخواهد؟

چگونه میتوان یک سالمند را درکنار خود راضی نگه داشت؟

حقوق سالمندی را به دوگونه میتوان بیان کرد:

1-حقوق معنوی 2-حقوق مادی

حقوق معنوی او این چنین است که پروردگار متعال میفرماید: به پدر و مادرخود نیکی کنید هرگاه یکی از آنان به سن پیری رسید اف به آنان مگو و بر سر ایشان فریاد مزن و آنان را از خود مران و باسخنان محترمانه با آنان سخن بگو و با تواضع و مهربانی رفتار کن و بگو پروردگارا برایشان رحمت فرما همان گونه که آنان در کوچکی مرا تربیت و بزرگ کرده اند.

و حال حقوق مادی ایشان: برای کمک به سالمند در خانواده لازم است که به نحو کافی تغذیه و لباس ،مسکن و اسباب معالجه شان در صورت بیماری فراهم شود و نسبت به رعایت حالشان هیچ کوتاهی نشود و بستر آرامش د ر جامعه برایشان محیا گردد که متاسفانه دیده میشود یک سالمند هنوز برای امرار معاش خود به سختی کار میکند چه بسا در اماکنی که دون شان یک سالمند است تا به یک رفاه نسبی برسد

چای آوردن پدر پیری در یک اداره و یا تمیز کردن اتاق کار مات وسط کسی که 40 سال از ما بزرگ تر است حکایت از همین مشاغل را دارد و درد این جاست که کم کم قبح احترام به بزرگتر از بین میرود.براستی چرا یک سری مشاغل محیا نمیشود برای سالمندی که هنوز نیاز مالی دارد وی  اصلا نیاز مالی ندارد بخاطر سرگرمی و حضورش در جامعه احساس نیاز میکند که هم شان وی حفظ شود هم ما یادمان نرود که چه کسانی برای ما زحمت کشیده اند و در آینده چه خواهیم شد و از همه مهمتر سلامت روانی جامعه حفظ شود ..! هرچند که میگویید برای جوانان کار نیست چه برسد به سالمندان!!؟ که آنهم جای بسی تامل و تدبیر دارد!؟

سخن در بحث سالمندی زیاد است اما یک جمله انهم اینکه ما هم سالمند خواهیم شد!؟ پس به گونه ای با سالمندمان رفتار کنیم که دوست داریم در آینده با ما رفتار کنند! امید است سالمندان جامعه مان درکمال آرامش و مراقبت در فضایی گرم و دلنشین درکنار ثمره های یک عمر زحمت و جوانی و سختی که به جانشان خریدند تا ما به اینجا برسیم این مرحله از زندگیشان را سپری کنند ان شاالله

------------------------------------------------------

پی نوشت ها ::

1- سوره اسرا ایه 23 و 24

2- اصول کافی ج2 ص158

3- بحار الانوار ج72 ص138

4- اصول کافی ج2 ص658

موضوع: 

نظرات

تصویر مریم السادات نجفی
نویسنده مریم السادات نجفی در

اینجا خانه تنهایی مادرانی است که روزگاری را با عشق به فرزندان مشکلات زندگی را تحمل کردند و فرزندانی را بزرگ کردند که اکنون خود پدر و مادر خانه‌ای شده‌اند، اما افسوس که دیگر جایی برای مادران دیروز و خسته از مشکلات امروز پیدا نمی‌شود.

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام ممنون از حضور شما و دقت نظری که داشتید موفق باشید ...

تصویر asemani
نویسنده asemani در

وقتی پدر بزرگ و مادر بزرگ هایت به رحمت خدا بروند نیاز به آنها را بسیار می یابی نیاز به تجربه شان دلگر میشان تشویقشان.و میگویی کاش فقط بودند که مراقبت ازشان کنی.که وجودشان گرمی خانواده بود.خانه سالمندان را مکان آسایش روح های زندگیمان نکنیم.

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام . کاملا موفق هستم وجود این افراد برای خانه و زندگی انسان برکت می باشد .

تصویر محب الحجه(عج)
نویسنده محب الحجه(عج) در

سلام ممنون مطالبی عالی و ارزشمندتون.

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام . متشکرم بزرگوار .

تصویر بي نام
نویسنده بي نام در

عالي بود. . . .

خداقوت

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام . ممنون . خدا نگهدار شما ...

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام علیکم . شلامت باشید .. ممنونم از حضور شما

تصویر yosef
نویسنده yosef در

خدا حفظشون كنه . مخصوصا سالمندان مومن رو .

تصویر yosef
نویسنده yosef در

و خدای تو حکم فرموده که جز او هیچکس را نپرستید و در حق پدر و مادر، نیکی کنید و چنانکه هر دو یا یکی از آنها پیر و سالخورده شوند و موجب رنج و زحمت شما باشند مواظب باشید کلمه ای که رنجیده خاطر شوند مگویید و کمترین آزار به آنها مرسانید و با ایشان به اکرام و احترام، سخن گویید، و همیشه پر و بال تواضع و تکریم را با کمال مهربانی نزدشان بگستران و... (سوره مبارکه اسراء آیه۲۳و ۲۴)

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

ممنون بابت مطالبی که گذاشتید ....

تصویر yosef
نویسنده yosef در

پیامبر اکرم(ص): پیران را بزرگ و محترم دارید زیرا احترام به آنها به منزله احترام به مقام الهی است.

امام سجاد(ع) در رابطه به حقوق سالمندان فرموده اند: «از حقوق ایشان این است که آنان را به خاطرپیری محترم داری و به علت تقدم آنان در اسلام، ایشان را بزرگ بشناسی، به هنگام اختلاف در مقابل آنان قرار نگیری و در پیشاپیش آنان راه نروی، به آنان نسبت نادانی ندهی و اگر مقام ترا نمی شناسند آن را تحمل کنی و به خاطر اسلام آنان را عزیز داری و...»

تصویر حلما
نویسنده حلما در

با سلام و آرزوی قبولی طاعات و عبادات در این ماه سراسر رحمت و عظمت و سپاس از مطلب مفیدتان. امیدوارم که همگی به وظایف اسلامی و انسانی خویش عمل نماییم.

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام
ممنون از لطف شما ان شالله ...

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام علیکم ... قبول حق باشه ان شالله ... ان شالله ....

تصویر مریم...

سلام... مطلب بسیار زیبا و خواندنی بود...
استفاده کردم

موفق باشید

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام ... لطف کردید بزرگوار ...

تصویر عبد العاصی
نویسنده عبد العاصی در

سلام، مطالبتون خیلی مفید و ارزشمنده خدا اجرتون بده، التماس دعا، ممنون که به وبلاگم سر میزنید

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام علیکم ... خیلی ممنونم بزرگوار ... عاقبت به خیر بشید ان شالله ....

تصویر من خودخودمم

سلام ممنون از حضورتون موفق باشید با تبادل لینک موافق بودید خبرم کنید یاعلی :)

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام ... متشکرم بزرگوار

تصویر یه طلبه...
نویسنده یه طلبه... در

علیکم السلام ورحمة الله وعرض ادب خدمت شمابزرگواروسپاس ازحضورشما به وبلاگ بنده ی حقیر...بسیارمطلب زیباوتاثیرگذاربود....

انسان هر آنچه می‌کند به او باز می گردد و هر عملی را عکس العملی هست همه ما در کارنامه زندگی خود اعمالی داریم که خوب یابد برای ما نوشته شده‌اند که بر همان اساس در زندگی خود خوب یا بد می‌بینیم اگر خوب کرده باشیم پاداش ما همان خوبی و در صورت بدی بدی خواهیم دید بر این اساس امام علی علیه السلام فرمودند : به پیران احترام بگذارید تا کودکانتان به شما احترام گذارند .(غررالحکم و درر الکلم ح 10096) ...التماس دعا.

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام علیکم ...
متاسفانه ما انسان ها از مکافات عمل غافل شده ایم..
اگه بدونیم یه روزی هر چه کنیم به سر خودمون میاد ..
قطعا یه لحظه سالمندان رو بی احترامی نمی کنیم و همیشه مورد اکرام قرار می دیم ...

تصویر کیانوش خسروی

سلام
خداوند سایه بزرگترها را بر سر ما حفظ نماید . ان شا الله

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام علیکم ..
ان شالله ...
الهی امین ....

تصویر فرشته ای ازفرشته ها
نویسنده فرشته ای ازفرشته ها در

سلام...من به وب سایت جوان شیعه هم سرزدم وممنونم از مطالب خوبتون...درپناه مولا...یاحق

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام علیکم ... شما لطف کردید بزرگوار ... خدا بهتون سلامتی بده ...

تصویر یک بنده ی خدا

با سلام و عرض ادب و احترام / خوشحالم که میبینم که در این سایت هم شروع به فعالیت کردید / این سایت رو خیلی دوست دارم / با اجازتون هم این رو و هم وب صراط رو تو وبم لینک کردم ان شاءالله که شما هم مانعی برای این کار نمیبیند همینطوره ؟؟؟؟؟؟ / التماس دعای خیر / یا حق

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام علیکم ... ممنونم از محبت شما بزرگوار ... ان شالله

تصویر عطر نرگس ... از دلگونه

سلام
طاعات شما هم قبول باشه
به روی چشم ... محتاجیم به دعا
[گل]
ممنون که به من سر زدید
یا حق
×××××××
مهربان دوست داشتنی،
هیچ کس را از نعمت دوستی با خودت محروم نکن.
آنجا که تو هستی، تنهایی معنایی ندارد…
پروردگارم،
تنها با زمزمه نام تو است که بودنم معنا می پذیرد، این زمزمه ها را جاودانه کن…

برای همه ی همه دعا کنیم

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام علیکم ... از شما هم قبول باشه ... حاجت روا باشید ان شالله ...

تصویر hadi-r
نویسنده hadi-r در

بسیار بسیار عالی

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام ... متشـــکرم ...

تصویر منجی مهربان

سلام تشکر از حضورتون. طاعات و عبادا قبول. به مطالب ارزنده ای اشاره کردید.موفق باشید. درین ایام عزیز التماس دعا.

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام ... خواهش می کنم ... محتاجم به دعا ...

تصویر نسیم...

سلام
ممنون از دعوتتان سالمندان درختان قدیمی هستند که ریشه هایشان درعمق و شاخه هایشان سایه ای برسر وحاصل دم و بازدمشان اکسیژن است ...
التماس دعا

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام .. بله درست می فرمایید ... ان شالله سایه شون بالا سرمون باشه تا عاقبت به خیر بشیم ...

تصویر sepideا
نویسنده sepideا در

سلام تا حدودیشو خوندم ولی همشو نه
فک کنم اگه خلاصه تر بنویسین واسه خواننده ها بهتره:))
ببخشید که جسارت کردم

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام ... ممنون ... دیگه از این خلاصه تر دادا ...

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام ... خواهش میکنم ...

تصویر آرشـ ـام

سلام ممنون :) بسیار عالی بود انشاالله که همیشه در پناه حق سالم باشند تا بتونیم از نصایح و تجربیاتشون در زندگی استفاده کنیم.

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام ... خواهش میکنم ... همچنین شما ...ان شا الله ...

تصویر شهدادب
نویسنده شهدادب در

می توان با یک گلیم کهنه هم
روز را شب کرد و شب را روز کرد
می توان با هیچ ساخت
می توان صد بار هم مهربانی را ، خدا را ، عشق را
با لبی خندانتر از یک شاخه گل تفسیر کرد
می توان بیرنگ بود
هم چو آب چشمه ای پاک و زلال
می توان در فکر باغ و دشت بود
عاشق گلگشت بود
میتوان این جمله را در دفتر فردا نوشت ::
خوبی از هر چیز دیگر بهتر است

سلام بزرگوار
طاعات قبول!
سپاس از حضور گرامی تان!

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام ... قبول حق ... خواهش میکنم ...

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام ... متشکرم از حضور شما ....موفق باشید .. التماس دعا ...

تصویر بهرام . ع

سلام.یه پیرمردی رو دیدم که میگفت 2 تا پسر دارم . یکیشون دکتر هست و اون یکی مهندس.اما پدرشونو آورده بودن خانه سالمندان.پدرشون اون موقعها که نیازمند بودن همه چی رو براشون فراهم آورده تا به اینجا رسیدن و تا پایان عمرشونم به والدین نیازمندن.اما نمیدونم چه خیالاتی میکنن این مردم که اینجور عزیزانشونو از خود دور میکنند...

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام علیکم ... ظاهرا فراموش کردند که یه روزی هم خودشون پیر و سالمند میشن ...

تصویر محمد امیری راد

سلام متشکرم که از وبلاگ روستای ما دیدن نمودین پیشنهاد میدم مطلب بهشت گمشده کجاست در وبلگم رو نگاه کنید.
التماس دعا

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام علیکم ... خواهش میکنم ... به روی چشم ..

تصویر "من"
نویسنده "من" در

سلام
مطلب مفیدی بود
ممنون

یاحق

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام ... خواهش میکنم ... موفق باشید ...

تصویر م.ص
نویسنده م.ص در

واقعا جالب بود و متاسفانه عزت و احترام بزرگترها حفظ نمی شود آنهم در یک کشور اسلامی چرا ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

تصویر javanshia
نویسنده javanshia در

سلام ... بله متاسفانه احترام ها از بین رفته ... حرمت ها شکسته شده

تصویر دختر کویر

اگر جمله پایانی متن سر لوحه هر کاری قرار گیرد جامعه ی ما جامعه ی دینی می شود آنچه را برای خود می پسندی برای دیگران نیز بپسند
موفق و موید باشید

تصویر دیوانه
نویسنده دیوانه در

واقعا کسانی که والدینشون روتوی خانه سالمندان میذارن نعمت بزرگی را از دست دادن

تصویر شادی(زندگی زیباست)

سلام ممنون از حضور و دعوتتون.
کاش همه به این مطلبتون عمل می کردند.
وجود پدر و مادر برکت خانه هاست این نازنین ها رو براشون احترام قائل باشیم.

تصویر پسرروستایی

سلام بزرگوار
ممنونم از حضورتون
امام سجاد (ع) درباره حقوق سالمندان و احترام به ایشان می فرماید: حق سالخورده این است که حرمت پیری اش را بداری ...

تصویر متی ترانا و نراک

زندگی در دستان پدرانیست که با تمام خستگی لبخند شان را از روی لب بر نمی دارند چون به خستگی و درد عادت کرده اند!

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.