قرآن کتابی برای همه

12:12 - 1396/12/22

قرآن کریم چون در حجاز نازل شد و مخاطبین نخستین آن عرب زبانها بودند به زبان عربی نازل شد زیراهر پیامبری به زبان قوم خود مبعوث شد وبا آنها تکلّم کرد«وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلاَّ بِلِسانِ قَوْمِهِ  لِيُبَيِّنَ لَهُم‏.»[ابراهیم/4]لیکن چون رسالت پیامبر اکرم(ص) جهانی است»

قرآن

از جمله شبهاتی که به قرآن کریم وارد می کنند این است که: طبق آیه2سوره یوسف «إِنَّا أَنْزَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُون‏»ما آن را قرآنى به زبان عربى نازل كرديم تا شما[درباره حقايق، مفاهيم، اشارات و لطايفش‏] تعقّل كنيد؛ قرآن فقط برای عرب زبانهاست و دیگران نه مامور به فهم ان هستند و نه مامور به عمل به آن.

در جواب این سوال این چنین بیان می داریم که: نزول قرآن کریم به زبان عربی دلایل گوناگونی دارد که برخی از آنها عبارتند از:

الف). نزول قرآن به زبان عربی با توجه به مخاطبان نخستین و شخص پیامبر(صلّی الله علیه وآله وسلّم)که عرب زبانند یک جریان طبیعی است؛ زیرا هر سخنور و دانشمندی مطالب خویش را با زبان مخاطبان خود بیان می کند یا می نویسد،(مگر آن که چنین مسیری که طبیعی است به دلایلی غیر ممکن باشدیا در پیش گرفتن رویه ای دیگر ضروری به نظر برسد.) خداوند متعال نیز برای ارسال رسولان وپیامبران وابلاغ پیام های خود همین رویه را تایید کرده و به کار گرفته است چنانکه می فرماید: «وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلاَّ بِلِسانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُم‏...[ابراهیم/4]و ما هيچ پيامبرى را جز به زبان قومش نفرستاديم تا[بتواند به وسيله آن زبان، پيام وحى را به روشنى‏] براى آنان بيان كند.»

ب). قرآن کریم که به زبان عربی نازل شد جلوی بهانه گیری های اعراب آن زمان را گرفت، زیرا اگر قرآن به زبان غیر عربی برآنان نازل می شد، بهانه آنان این بود که این کتاب برای ما قابل فهم نیست، لذا ایمان نمی آوردند. کما اینکه خداوند نیز این مطلب را بیان می کند: «وَ لَوْ جَعَلْناهُ قُرْآناً أَعْجَمِيًّا لَقالُوا لَوْ لا فُصِّلَتْ آياتُهُ ءَ أَعْجَمِيٌّ وَ عَرَبِي‏...[فصلت/44]و اگر آن را قرآنى غير عربى قرار داده بوديم قطعاً مى‏ گفتند: چرا آياتش در نهايت روشنى بيان نشده است، آيا [قرآنى‏] غير عربى [و نامفهوم‏] براى [مردمى‏] عرب زبان [و فصيح نازل شده است؟!]»

ج). اعراب معاصر زمان پیامبر(صلّی الله علیه وآله وسلّم)با توجّه به تعصبات قومی و فرهنگی که داشتند، نزول قرآن به زبان غیر عربی را نمی پذیرفتند و اگر مثلا پیامبر ایرانی بود و قرآن او به زبان فارسی بود، اعراب به سبب تعصبات و فرهنگ حاکم در جامعه آن روز، زیر بار پذیرش آن نمی رفتند لذا خداوند می فرماید: «وَ لَوْ نَزَّلْناهُ عَلى‏ بَعْضِ الْأَعْجَمينَ فَقَرَأَهُ عَلَيْهِمْ ما كانُوا بِهِ مُؤْمِنين؛[شعراء/198و199] و اگر آن را بر برخى از غير عرب‏ها نازل كرده بوديم، و او آن را بر عرب‏ها مى‏ خواند، باز هم به آن ايمان نمى ‏آوردند!»

د). زبان عرب های حجاز با توجّه به کثرت ضمائر، تفاوت ضمیرهای تثنیه، مفرد و جمع، تفاوت صیغه های مذکر و مونث، و داشتن انواع گوناگون جمع، داشتن کنایات، استعارات و... از امکانات فراوانی برای بیان بیشترین حجم از مطالب در کمترین حجم از الفاظ، بدون ابهام گویی و نارسایی برخوردار است.

ه). یکی از مهم ترین دلایل نازل شدن قرآن به زبان عربی،  حفظ و صیانت ابدی قرآن بود؛ زیرا جاذبه های درونی و آوا و آهنگ دلپذیر قرآن، در ذهن اعراب بادیه نشین که دوستدار کلام موزون و فصیح بودند، جای باز کرد و از انواع تحریف های لفظی در امان ماند.

امّا در پایان باید اشاره کنم که نزول قرآن به زبان عربی اختصاص به عرب ها ندارد، زیرا:

1). روح، محتوا و پیام های قران همگانی و جهانی است و این کتاب اسمانی برای همه انسان ها است؛همان گونه که در آیات قرآن کریم نیز به این مهم اشاره شده است: «...وَ أُوحِيَ إِلَيَّ هذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَ مَنْ بَلَغ‏...[انعام/19]و اين قرآن [كه گواهى خدا بر حقّانيّت نبوّت من است‏] به من وحى شده تا به وسيله آن شما وهر كس را كه اين قرآن به او مى‏رسد بيم دهم‏»

2). تعالیم قرآن متناسب با فطرت است، به  شکلی که همگان آن را می فهمند و به همین خاطر جهانی و همگانی است و مضامین عالی کلمات قرآن فراتر از زبان و گنجانده شدن در زبان خاصی است و قبل از آن که به زبان عربی درآید، در مرحله ای از هستی وجود داشته که در آن مرحله، عقول بشر به آن دسترسی نداشت به این امید که عقول بشر با آن انس بگیرد و حقایقش را بفهمد، خداوند آن را از موطن اصلی اش پایین آورده و درخور فهم بشر کرده وبه لباس واژه عربیت درآورد[1]

3). محدودیت عالم ماده اقتضاء این را داشت که قرآن به یک زبان خاص نازل گردد و اگر قرار باشد به مقتضای جهانی بودنش به تمام زبانهای دنیا نازل شود لازم می آمد هزاران کتاب اسمانی نازل شود؛ از این رو قران به یک زبان نازل شده است و دیگر ملّت ها با استمداد از صنعت ترجمه می توانند از مضامین عالی آن استفاده کنند چه اینکه کلمات نورانی قرآن چون من عندالله است اثرات خاص معنوی و روح بخش و نورانیت خود را بر تمام انسان ها خواهد داشت (و لو از معنا و ترجمه آن بهره ای نبرند.)

پی نوشت:
[1]. عابدینی،احمد-مقاله«چرا قرآن به زبان عربی نازل شد؟»-فصلنامه بینات-پاییز1379-شماره27،از ص36تا46.

جهت مطالعه بیشتر به مطالب زیر مراجعه کنید:

راز عربی بودن قرآن

چرا قرآن به عربي نازل شده و عربي بودن آن چه آثاري دارد؟

اسلام و قرآن در سرزمین حجاز

چرا قرآن به زبان های مختلف نازل نشد؟

امتیاز: 
No votes yet

نظرات

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز:
  • آدرس صفحات وب و آدرس‌های پست الکترونیکی بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
لطفا پاسخ سوال را بنویسید.
این سایت با نظارت اداره تبلیغ اینترنتی معاونت تبلیغ حوزه های علمیه فعالیت نموده و تمامی حقوق متعلق به این اداره می باشد.
Online: 106